• Begeleiding ontslagmedicatie

Regelmatig worden er ontslagrecepten aangeboden vanuit het ziekenhuis of vanuit een revalidatiecentrum. De meeste ontslagrecepten komen bij de ziekenhuizen LUMC of bij het Alrijne Leiderdorp vandaan. Vanuit revalidatiecentra Revitel en Basalt en ook vanuit de tijdelijke hotelkamers van woonzorgcentrum Rijn en Vliet komen regelmatig ontslagrecepten vandaan.

De apotheker(sassistente) kijkt na of er wijzigingen zijn ten opzichte van de gebruikte medicatie voor ziekenhuisopname. Vaak wordt contact opgenomen met de voorschrijvende specialist om na te vragen of wijzigingen correct zijn. Bij afleveren wordt de medicatie besproken met de afhaler en wordt daarnaast een thuisbezoek aangeboden. In sommige gevallen is het noodzakelijk dat wij de medicatie per direct in een weekdoseersysteem afleveren. Dit wordt in overleg met de (familie van) de patiënt aangevraagd en afgeleverd.

Bij ieder ontslagrecept wordt er een prestatie geboekt in het patiëntendossier.

Kwartaal Aantal ontslagrecepten in prestatie geboekt
1ste kwartaal 24
2de kwartaal 14
3de kwartaal 13
4de kwartaal 37

 

 

  • Chronische Medicatie Service (CMS)

In de zomer van 2010 is de CMS service gestart naar voorbeeld van apotheek Flevowijk die in 2010 de 2e prijs heeft gewonnen met dit project. Nadat de apotheek alle herhaalmedicatie van een cliënt heeft gesynchroniseerd, wordt deze vervolgens elke drie maanden automatisch voor de cliënt herhaald. Cliënten hoeven geen bandje meer in te spreken of de herhaaltelefoon te bellen. Ook lopen alle geneesmiddelen qua aantal gelijk, zodat er maar 1x in de drie maanden herhaald hoeft te worden en dus ook maar 1x de apotheek bezocht hoeft te worden. Dit is prettiger en tijdbesparend voor zowel cliënten als apotheek.

Een apothekersassistente voert de recepten in via de herhaalmodule van Pharmacom. De huisarts autoriseert de contactverslaglijsten. Voordat iemand instroomt, wordt een kort intake gesprek gehouden, aan de hand van een telformulier, waarbij alle medicatie, contra-indicaties, intoleranties en OTC medicatie wordt doorgenomen. Ook wordt gevraagd naar controles. Een apotheker kijkt zowel bij intake als bij de vervolguitgiften of de benodigde labcontroles zijn gedaan en of de medicatie nog voldoet aan de standaarden.

Alle cliënten van de huisartsenpraktijk Zaaijer en Hensing en Gezondheidscentrum Stevenshof kunnen gebruik maken van de service.

Aan het eind van 2020 zijn er 778 cliënten ingeschreven voor deze service. (2019: 737)
In het patiëntendossier worden contactmomenten vastgelegd in het EPD. In de tabel is te zien welke acties dit zijn geweest.

Zorgactie vanuit de herhaalservice (CMS) 2020
Intakegesprek 21
Vervolggesprek 70
Totaal 91

Tabel: zorgacties vanuit de herhaalservice

 

  • Herhaaltelefoon

In apotheek Stevenshof worden de telefonische aanvragen voor herhaalrecepten voor huisartsenpraktijk Stevenshof afgehandeld tussen 9.00 u en 11:00 u door een apotheker. Daarna vindt overleg plaats met de huisarts over eventuele gesignaleerde problemen. Tijdens het uitvoeren van de herhaaltelefoon wordt er gewerkt volgens afspraken zoals deze zijn opgesteld in overleg met apothekers en huisartsen en tijdens FTO’s. De farmaceutische begeleiding van verschillende ziektebeelden wordt gecontinueerd zoals in de afgelopen jaren.
In detabel is te zien welke zorgacties n.a.v. telefoongesprekken met patiënten er zijn vastgelegd in 2020. 

Zorgacties vanuit herhaaltelefoon 2020
Vraag vanuit de patiënt  
Hulp- en testmiddelvraag 18
Verzoek om informatie en/of onderzoek 14
Vraag over doseringen 16
Vraag over bijwerkingen 12
Vraag over allergie of overgevoeligheid 1
Vraag over werking van geneesmiddel 3
Vraag over wisselwerking met ander geneesmiddel 1
Vraag over gebruik bij andere aandoening of leefstijl 1
Vraag over juiste gebruik geneesmiddel 5
Twijfel over werkzaamheid geneesmiddel 1
Probleem over toepassing geneesmiddel, hulp- of testmiddel 6
Gegeven compliment 1
Overige 19
Actie vanuit de apotheek
Overleg of onderzoek met voorschrijver 86
Gebruik of toepassing onjuist 1
Aanvullend gebruiksadvies of waarschuwing gegeven 6
Gebruik en toepassing besproken 11
Dosering aangepast 7
Toedieningsvorm aangepast 3
Hoeveelheid aangepast 1
Geneesmiddel hulp- of testmiddel aangepast 2
Advies tijdelijk staken of afbouwen 1
(na overleg) toch afgeleverd 4
Vervolgactie of afspraak aangemaakt 2
Voorschrijver geïnformeerd 12
Verwijzing naar arts 18
Algemene informatie gegeven 6
Overige 19
 
Totaal 277

 Tabel: Zorgacties vanuit herhaaltelefoon

 

  • Diabetes: Bloedglucosemeter controleweek

Gewoonlijk organiseren we jaarlijks een week dat gehaal in het thema staat van de bloedglucosemeters. Alle patiënten die hun materialen via ons verstrekt krijgen worden uitgenodigd om een afspraak te maken tijdens deze controleweek. Tijdens dit consult bespreken we met de diabetespatiënt het gebruik van de bloedglucosemeter, het gebruik van de insulinepennen en andere praktische vragen die voorbij komen over hun testmaterialen. Tijdens dit consult wordt de meter gecontroleerd op werking, teststrips nagekeken op houdbaarheid en de prikhandeling die door de patiënt wordt uitgevoerd wordt geëvalueerd.
Aansluitend, op een dan lopend onderzoek, kan er voor gekozen worden om de patiënt nog te bevragen over bepaalde onderwerpen. Denk bijvoorbeeld aan het medicijngebruik, therapietrouw, of omgaan met ander hulpmiddelen.

Uit deze metercontroleweek komt veel nuttige informatie. Op de eerste plaats voorzien we de patiënt van informatie en vernieuwen de bloedglucosemeter indien dit noodzakelijk is. Maar daarnaast kunnen we veel met de verkregen informatie om terug te koppelen aan het team. Waar kunnen we verbeteren in het verstrekken van informatie door het gehele jaar heen? Waar loopt die patiënt tegen aan tijdens het gebruik van het materiaal? En hoe gaat de patiënt om met de informatie die wij hen verschaffen.

In verband met de net ontstane Corona pandemie in het voorjaar van 2020, was het niet mogelijk om een dergelijke controleweek te organiseren. Aanvankelijk is ervoor gekozen dit uit te stellen naar het najaar van 2020. Door het aanhouden van de pandemie heeft is er uiteindelijk besloten de controleweek in 2020 helemaal niet door te laten gaan. In 2021 zal er een nieuwe controleweek worden aangeboden aan de diabetespatiënten.

 

  • Evaluatie incontinentiematerialen

Probleemstelling en doelstelling
Er wordt gewerkt volgens het multidisciplinaire INCO zorgprogramma van de Stevenshof.
Een huisarts verwijst een patiënt naar de apotheek voor incontinentiemateriaal. Bij een eerste uitgifte wordt een uitgebreid gesprek gevoerd door een gespecialiseerd apothekersassistente en wordt proefmateriaal mee gegeven. In 2020 is met zoveel mogelijk gebruikers een evaluatiegesprek gevoerd.

Evaluatiegesprekken
In 2008 zijn wij gestart met jaarlijkse evaluatiegesprekken met gebruikers van incontinentiemateriaal.

Doelstellingen:

  • Door middel van een jaarlijks terugkerend evaluatiegesprek, door een van de gespecialiseerde assistentes, willen we problemen bij patiënten m.b.t. incontinentie signaleren en oplossen.
  • Signaleren van problemen die mogelijk door een andere behandelmethode opgelost kunnen worden en daarom patiënten doorverwijzen naar de huisarts.
  • Intensievere samenwerking met het Samenwerkingsverband Stevenshof, zoals vastgelegd in het multidisciplinaire zorgprogramma.

Resultaten
In de apotheek waren in 2020 191 patiënten bekend met een chronisch incontinentieprobleem.
In 2020 zijn er in totaal 188 evaluatiegesprekken gevoerd.

24 personen zijn in 2020 gestart met incontinentieverband, met hen is een intakegesprek gevoerd.
43 personen zijn gestopt, soms vanwege de vergoeding maar ook omdat de klachten door therapie verholpen zijn of sterk verminderd. Of doordat een patiënt is verhuisd of overleden.

Bij 62 van hen zijn geen problemen ondervonden en wordt het materiaal naar tevredenheid gebruikt.
In gesprek met 50 patiënten blijken er wel problemen te zijn. Bij sommige patiënten ging dit om 1 probleem, bij anderen om meerderen. In onderstaande tabel is te zien dat er in 2020 totaal 70 problemen zijn geconstateerd. Deze zijn besproken en opgelost i.s.m. de patiënt of de huisarts.

Probleem 2018

(n=58)

2019

(n=83)

2020

(n=70)

Verband te klein 23 26 23
Verband te groot 1 4 5
Te weinig verschoning van verband 2 5 15
Stapeling van verschillende verbanden 0 6 4
Ontevreden over een vorig advies 8 4 1
Huiduitslag of jeuk 3 7 5
Pasvorm niet goed 1 2 5
Verwijzing naar de huisarts/fysiotherapeut 4 4 2
2 soorten verband geadviseerd 6 12 2
Onduidelijkheid over de vergoeding 10 13 8

Tabel: Soort problemen bij gebruikers incontinentiemateriaal

Met de thuiszorg wordt regelmatig overlegd over welk verband er voor een patiënt geschikt is als dit door de thuiszorg een belangrijk deel van de verzorging op zich neemt. Hierbij proberen we in goed overleg voor de beste oplossing te kiezen. Pants worden i.v.m. de kosten zo weinig mogelijk gebruikt. Soms is er wel een stapeling van verband nodig, maar dan gebruiken we hiervoor een verband wat daar speciaal geschikt voor is.

 

  • Begeleiding inhalatiemedicatie

Het aanbieden van inhalatie-instructie bij een eerste uitgifte van inhalatiemedicatie is zeer belangrijk. Onder een eerste uitgifte wordt verstaan: ‘een aflevering van inhalatiemedicatie aan een patiënt, aan wie in de voorafgaande 12 maanden geen inhalatiemedicatie is afgeleverd’. Een instructie wordt altijd aangeboden bij alle nieuwe gebruikers, maar soms door de patiënt niet op prijs gesteld. Ten slotte vergeet een apotheek medewerker wel eens de instructie te registreren in het AIS.
Na een instructie n.a.v. een eerste uitgifte wordt er in het overgrote deel van de gevallen na ongeveer een maand, telefonisch contact gezocht met de patiënt om het gebruik van de inhalatiemedicatie te evalueren.

Inhalatietype 2018 2019 2020
Aerochamber + dosis aerosol 83 87 57
Cyclohaler 5 1
Diskus 51 44 21
Turbuhaler 9 13 14
Handihaler 13 12
Respimat 13 10 7
Novolizer 2 6 5
Breezhaler 1 1
Next-haler 0 3 2
Redihaler 4 3 5
Overig 8 6
Totaal 189 185 157

Tabel: Geregistreerde protocollen inhalatie-instructies in AIS

 

  • Begeleiding therapietrouw

Juist bij de start van medicatie blijkt vaak therapieontrouw op te treden. Door intensieve begeleiding bij de start en volgen van het gebruik, kunnen gerichte interventies plaatsvinden bij vermoedelijke therapieontrouw. Het doel van deze zorgverlening is het verbeteren van de therapietrouw van patiënten met cholesterolverlagers.

Methode
Het medicatiemonitoring en optimalisatie (MeMo) traject bij de cholesterolverlagende medicatie is opgebouwd uit:

  • De begeleiding van patiënten die starten met het middelen door het geven van informatie over het geneesmiddel, de werking en het gebruik volgens geprotocolleerde Eerste Uitgiftebegeleiding van het Apotheekinformatiesysteem (AIS) Pharmacom.
  • Het intensief volgen van het medicatiegebruik van al deze patiënten. Het gebruik van de nieuwe medicatie is gevolgd zodat er steeds een evaluatie van het gebruik plaatsvond bij het tweede recept of zodat er een interventie gestart werd als het tweede of derde recept niet volgde. Het monitoren vindt plaats door maandelijkse beoordeling van de actielijst.
    Pharmacom maakt automatisch een actiepunt aan wanneer er geen vervolgrecept heeft plaatsgevonden binnen de aangegeven termijn.
  • Het  optimaliseren van het gebruikte geneesmiddel, als het medicatiegebruik niet volgens het voorschrift van de arts gebeurt of niet gecontinueerd lijkt te worden. Er wordt dan contact opgenomen met de patiënt en/of met de voorschrijver om te horen of er nog een indicatie voor het gebruik bestaat en zo ja, om het juist gebruik te bevorderen.
  • Alle communicatie is vastgelegd in het EPD middels speciale maskers: Med gesprek (MeMo): Lipideverlager.

Door de jaren heen is de werkwijze nog wel eens aangepast. Zo hebben we een lange tijd eigen selectie gemaakt vanuit het apotheek informatie systeem. Sinds 2019 worden de selecties ons aangeboden door Pharmacom. Met deze vernieuwde wekwijze verschijnt er een actie van de desbetreffende patiënt op de actielijst. Deze worden geclusterd afgehandeld door de verantwoordelijke assistente.

Resultaten 
Apotheek Stevenshof is in september 2009 gestart met de intensieve begeleiding van patiënten die cholesterolverlagers gebruiken, zowel bij de start van de medicatie als bij het continueren.
In 2020 zijn er in totaal 126 contactmomenten vastgelegd over therapietrouw begeleiding van een cholesterolverlager.

 

  • Farmabuddy (intensieve zorg)

De begeleiding van palliatieve patiënten vond tot en met 2007 ad hoc plaats. Uit de afgeleverde medicatie was soms af te leiden dat een patiënt zich in de palliatieve fase bevond, maar dit was niet altijd even duidelijk. In de palliatieve fase is goede begeleiding door zorgverleners juist van groot belang.
In 2008 zijn we gestart met het “buddy-project” voor patiënten die zich in de palliatieve fase bevonden. Sinds 2010 bieden wij deze zorg ook aan patiënten met een complexe aandoening, sindsdien noemen wij deze zorg: Intensieve zorg.

De begeleiding bestaat uit 2 vaste contactpersonen/buddy’s, waarvan er in principe altijd 1 in de apotheek aanwezig is. Dit zorgt voor een goede continuïteit en maakt het makkelijker voor de apotheek om de patiënt goed en ook proactief te kunnen begeleiden. Het project is geïntegreerd in het reguliere zorgaanbod van de apotheek. Voor meer informatie over het project kunt u contact opnemen met de apotheker.
Na het overlijden van een patiënt wordt er na ruim 2 weken wordt nog een keer contact gezocht met de nabestaanden voor een evaluatiegesprek. De intensieve zorg wordt door patiënten, mantelzorgers, huisartsen en apotheek als prettig en zinvol ervaren. Eventuele opmerkingen voor verbetering worden meegenomen naar het overleg van de buddy’s.

In totaal zijn in 2020, 101 contactmomenten vastgelegd in de EPD’s.
(2019; 71, 2018; 36, 2017;114)

 

  • Farmabuddy Parkinson